2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqtonda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan arasında imzalanan Birgə Bəyannamə Cənubi Qafqazda sülh prosesində mühüm mərhələdir. Bu sənəd, tərəflərin sülh sazişinin mətni üzərində razılığa gəldiyini və onun imzalanması üçün əlavə tədbirlərin görüləcəyini təsdiqləyir.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bildirib ki, sülh sazişinin başlıca şərti Ermənistanın konstitusiyasının dəyişdirilməsidir. Çünki Ermənistanın mövcud konstitusiyasında Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə qarşı iddialar yer alır və bu, sülh müqaviləsinin imzalanmasına maneədir. 

Bəyannamədə, həmçinin, ATƏT-in Minsk Qrupunun və onunla əlaqəli strukturların bağlanması üçün Azərbaycan və Ermənistanın xarici işlər nazirlərinin ATƏT-ə birgə müraciət imzaladığı qeyd olunur. Bu addım, keçmiş "Dağlıq Qarabağ" münaqişəsinin rəsmi şəkildə bağlanması və regionda yeni reallıqların təsdiqi kimi qiymətləndirilir. 

Avropa İttifaqı və ABŞ, Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh müqaviləsinin paraflanmasını alqışlayaraq, regionda uzunmüddətli sülh və sabitliyin təmin olunmasına dəstək verdiklərini bəyan ediblər. 

Bununla belə, Ermənistanın konstitusiya dəyişikliklərini təxirə salması və bu prosesin 2027-ci ilə qədər uzadılması, sülh müqaviləsinin imzalanmasını gecikdirə bilər. Bu, regionda davamlı sülhün əldə olunması üçün əlavə diplomatik səylərin göstərilməsini zəruri edir. 

Nəticə etibarilə, Vaşinqtonda imzalanan Birgə Bəyannamə, Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh prosesində əhəmiyyətli bir addım olsa da, onun uğurla nəticələnməsi Ermənistanın konstitusiya dəyişikliklərini həyata keçirməsinə və tərəflərin razılaşdırılmış tədbirləri vaxtında yerinə yetirməsinə bağlıdır.

Nazlı Onur